Chào mừng đến với Cổng thông tin điện tử Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Hải Phòng
CÔNG TÁC QUẢN LÝ AN TOÀN THỰC PHẨM CÒN NHIỀU BẤT CẬP
Ai trong chúng ta cũng có những nhu cầu nhất định để duy trì cuộc sống. Tuy nhiên nhiều người có thể từ bỏ một số nhu cầu như: làm đẹp, mua sắm, du lịch…….nhưng có một nhu cầu không một ai có thể từ bỏ đó là ăn và uống. Và cũng chưa bao giờ vấn đề ăn uống, nói rộng ra là vấn đề thực phẩm lại trở nên nóng và nan giải như hiện nay.
Mua gì cũng sợ thuốc, sợ hóa chất!
Ca dao tục ngữ xưa có câu: “Tháng chạp là tháng trồng khoai, Tháng giêng trồng đậu, tháng hai trồng cà. Tháng ba cày vỡ ruộng ra, Tháng tư làm mạ mưa sa đầy đồng”. Tuy nhiên những kinh nghiệm của cha ông xưa về mùa vụ đã không còn phù hợp với thực tế hiện nay khi mà tiến bộ của khoa học kỹ thuật đã giúp người nông dân gieo trồng và thu hái mùa vụ quanh năm. Rất nhiều thực phẩm không cần đúng mùa vụ chúng ta cũng dễ dàng mua được. Khi mà nhu cầu về thực phẩm ngày càng lớn, để giúp những thực phẩm ấy tươi ngon, mỡ màng, bán được giá cao thì không ít người bán đã bất chấp nguy hiểm, sử dụng những hóa chất đã bị cấm sử dụng để bảo quản thực phẩm. Và lẽ đương nhiên, không ai khác, người tiêu dùng chính là nạn nhân. Do sử dụng những thực phẩm không an toàn, người tiêu dùng đã phải trả giá bằng chính sức khỏe, thậm chí cả tính mạng do thực phẩm bẩn gây nên. Các hóa chất độc hại như thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng, kim loại nặng, các vi sinh vật gây bệnh có trong các loại rau quả hoặc các chất kháng sinh, chất tăng trọng có trong thịt cá sẽ tích lũy dần trong các mô mỡ, tủy sống…của con người là tiền đề để phát sinh các bệnh tật như: ung thư, loãng xương, suy giảm trí nhớ, thoái hóa xương khớp và các bệnh mạn tính khác.
Theo thống kê của Sở Y tế trong 6 tháng đầu năm 2017, Hải Phòng ghi nhận 03 vụ ngộ độc thực phẩm với tổng số 148 người mắc. Vụ việc khiến nhiều người phải nhập viện, gây tâm lý bất an và ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như đời sống của người dân. Ngoài ngộ độc cấp tính còn tiềm ẩn một nguy cơ khác lớn hơn đó là ngộ độc mạn tính. Khi dư lượng chất ô nhiễm không đủ gây các triệu chứng ngộ độc cấp tính sẽ gây nên tình trạng ngộ độc mạn tính. Điều này lý giải tại sao hiện nay tỷ lệ mắc một số bệnh liên quan như: tiểu đường, tim mạch, vô sinh, các rối loạn chức năng…ngày càng tăng cao.
Chị Nguyễn Thị Bích Hằng – Lũng Đông, Đằng Hải, Hải An cho biết: “Bây giờ đi chợ nhiều khi cứ khuất mắt trông coi thôi chứ cứ sợ thì chắc không dám ăn gì. Gia đình tôi được ông bà ở quê gửi rau sạch của nhà ra cho nhưng những thực phẩm khác như thịt, trứng, cá, tôm cua…..thì vẫn phải mua. Người bán thì họ dùng nhiều chiêu trò tinh vi nên mình tuy cũng có cảnh giác nhưng chắc không biêt hết được”.
Vẫn là bài toán quản lý!
Theo số liệu thống kê đến tháng 8 năm 2017, trên địa bàn thành phố ước tính có khoảng 24.876 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm các loại bao gồm: 9.152 cơ sở sản xuất, chế biến, 5.556 cơ sở kinh doanh, 10.158 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, trong đó chủ yếu là các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, quy mô hộ gia đình, kinh doanh thức ăn đường phố. Các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh trên địa bàn thành phố có sự phân bố khác nhau. Các cơ sở trồng trọt, chăn nuôi tập trung nhiều tại các huyện ngoại thành: Vùng rau an toàn ở An Thọ (An Lão), Tú Sơn (Kiến Thụy), Thủy Đường (Thủy Nguyên); nhiều trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm ở Tiên Lãng, Vĩnh Bảo; các cơ sở, dịch vụ ăn uống, nhà hàng, khách sạn tập trung ở các quận Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, Cát Bà, Đồ Sơn…; các bếp ăn tập thể tập trung ở các Khu công nghiệp Tràng Duệ, VSIP, Đình Vũ, Nomura….

Sản phẩm nông sản sạch luôn được người tiêu dùng ưa chuộng. Ảnh: TTXVN
Hiện nay việc quản lý ATTP trên địa bàn thành phố thực hiện theo Luật An toàn thực phẩm năm 2010 bao gồm 3 ngành: Y tế, Công thương, Nông nghiệp và phát triển nông thôn, trong đó Ngành Y tế là cơ quan thường trực. Tuy nhiên hiện nay chỉ có ngành Y tế và Ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn có cơ quan quản lý an toàn thực phẩm chuyên ngành, còn ngành Công thương chưa có cơ quan quản lý riêng, việc quản lý chủ yếu được lồng ghép vào các phòng, ban của Sở Công thương do đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý chung của thành phố. 
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm cũng chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý hiện nay. Trong giai đoạn vừa qua đã có 158 văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP) được ban hành nhưng các văn bản này thiếu tính ổn định dẫn đến khó triển khai thực hiện; thậm chí có sự đan xen chồng chéo và thiếu cơ chế phối hợp, chưa được hệ thống hóa, gây khó khăn cho việc áp dụng Luật. Ví dụ, về sản xuất, kinh doanh sữa chế biến dạng lỏng phải áp dụng không dưới 25 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 6 Luật, 6 Nghị định, 13 thông tư hướng dẫn, liên quan đến 9 thủ tục hành chính, 5 cơ quan quản lý nhà nước chưa kể đến các lĩnh vực khác như xử lý vi phạm hành chính, quản lý thị trường, môi trường… Hay theo Thông tư liên tịch số 13/2014/TTLT-BYT-BNNPTNT-BCT thì dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm đều có thành phần thuộc cả 3 Bộ cùng quản lý; đá thực phẩm (nước đá dùng liền và nước đá dùng để chế biến thực phẩm) do cả Bộ Nông nghiệp và Bộ Y tế cùng quản lý; các sản phẩm có nguồn gốc thực vật dùng làm thực phẩm khác dạng nguyên bản hoặc đã sơ chế, chế biến do Bộ Nông nghiệp quản lý nhưng nếu đối tượng được sử dụng là dược liệu, thực phẩm chức năng thì lại do Bộ Y tế quản lý… Tất cả sự chồng chéo đó đều gây khó khăn, phiền phức cho công tác thanh, kiểm tra về ATTP, gây trở ngại cho cả người thực hiện nhiệm vụ kiểm tra.
Trong thời gian qua, nhiều vụ việc, nhiều cơ sở vi phạm về ATTP đã bị phát hiện và xử lý kịp thời, tuy nhiên so với thực tế thì những vụ việc đã được phát hiện còn quá ít. Hiện nay pháp luật chưa quy định thanh tra chuyên ngành ở xã, phường trong khi lực lượng thanh tra ở tuyến thành phố, trung ương rất mỏng. Bên cạnh đó việc thanh tra, kiểm tra hiện nay cũng chưa hiệu quả. Công tác thanh tra, kiểm tra cần phải thực tế hơn, không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra giấy phép sản xuất kinh doanh, phải tăng cường thanh kiểm tra đột xuất và có mức xử phạt thích đáng đối với những trường vi phạm.
Truyền thông được coi là một biện pháp quan trọng trong việc quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên thời gian qua, truyền thông chưa thực sự mang lại hiệu quả. Dễ nhận thấy nhất là vẫn còn tình trạng nhiều cơ sở sản xuất chưa chấp hành các quy định về đảm bảo ATTP, nhiều vụ việc vi phạm về ATTP vẫn xảy ra, bản thân người tiêu dùng cũng chưa có thái độ rõ ràng đối với thực phẩm bẩn, thực phẩm không an toàn, thiếu kiến thức hiểu biết về an toàn thực phẩm do đó hoang mang trước những thông tin mất an toàn thực phẩm trên các trang mạng xã hội.
Luật sư Trần Ngọc Vinh – Chủ tịch Hội Luật gia TP Hải Phòng cho rằng: Để làm tốt công tác vệ sinh ATTP thực chất phải thực hiện chuỗi liên kết đồng bộ các giải pháp từ nhà sản xuất chế biến, kinh doanh buôn bán đến nhà quản lý và người tiêu dùng.
Theo TS. Nguyễn Quang Chính – Giám đốc Trung tâm Truyền thông GDSK thành phố: Để các cơ sở sản xuất thực hiện sản xuất kinh doanh thực phẩm an toàn cho cộng đồng thì vai trò quản lý nhà nước cần nâng cao hơn nữa. Chi cục quản lý chất lượng Nông lâm thủy sản phải phối hợp với Ngành Công an trong kiểm soát, ngăn chặn sử dụng chất cấm, lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản; phối hợp với Chi cục quản lý thị trường – Sở Công thương, Chi cục Vệ sinh ATTP – Sở Y tế trong kiểm soát, ngăn chặn lạm dụng hóa chất công nghiệp, chất cấm trong sản xuất kinh doanh nông lâm thủy sản đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra đột xuất đối với các sản phẩm, công đoạn rủi ro cao về an toàn thực phẩm nhằm kịp thời phát hiện, cảnh báo và xử lý các trường hợp vi phạm.
Có thể nói, trước thực trạng còn nhiều bất cập như hiện nay, việc tăng cường trách nhiệm quản lý Nhà nước về ATTP thông qua phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý, thanh kiểm tra và cơ chế phối hợp rõ ràng là điều hết sức quan trọng góp phần tháo gỡ phần nào khó khăn về công tác quản lý nhà nước hướng đến bảo vệ quyền lợi được sử dụng các sản phẩm an toàn của người tiêu dùng.
Phạm Sen

Thông tin mới nhất




Đăng nhập